Czy słuchawki są szkodliwe?
Słuchawki przy prawidłowym użytkowaniu są urządzeniami w pełni bezpiecznymi i trudno mówić o jakiejkolwiek ich szkodliwości. To jednak nie znaczy, że nie niosą ze sobą żadnego ryzyka – na co coraz głośniej zwracają uwagę specjaliści. Poniżej dowiesz się, w jaki sposób słuchawki mogą negatywnie wpływać na zdrowie, jakie zagrożenia się z nimi wiążą oraz jak skutecznie się przed nimi uchronić.

Kiedy słuchawki stają się niebezpieczne?
Słuchawki to wynalazek, który powstał jeszcze w XIX wieku i od tamtej pory jest stosowany na masową skalę. Przez dekady nie pojawiały się niepokojące dane problemach, z którymi zmagać musiały się osoby korzystające ze słuchawek w pracy, dlatego nie ma powodów do nadmiernej paniki.
Faktem jest, że w ostatnich latach coraz częściej pojawiają się doniesienia o narastających problemach ze słuchem, zwłaszcza u dzieci i nastolatków. Zjawisko to nasiliło się wraz z eksplozją popularności słuchawek dousznych, które tworzą nierozłączny duet ze współczesnym smartfonem.
Źródłem problemu nie są jednak same słuchawki jako takie, lecz sposób, w jaki z nich korzystamy. Chodzi nie tylko o zbyt głośne słuchanie – równie istotne są nadmiernie długie sesje oraz zaniedbywanie podstawowych zasad higieny użytkowania.
Jakiego rodzaju zagrożenia mogą wynikać z użytkowania słuchawek
Zagrożenia wynikające z nieprawidłowego korzystania ze słuchawek można podzielić na dwie kategorie. Pierwsza obejmuje problemy dotyczące samego słuchu, czyli zdolności odbierania i rozpoznawania dźwięków. Druga wiąże się z kondycją fizyczną uszu jako narządu.

Problemy związane ze słuchem
Największym zagrożeniem związanym ze słuchawkami jest oczywiście sam emitowany przez nie dźwięk. Nieodpowiedzialne podejście do głośności może prowadzić do następujących problemów:
- Całkowita utrata słuchu – słuchanie muzyki na maxa nigdy nie jest rozsądne. Może ono doprowadzić do całkowitej i nieodwracalnej utraty słuchu.
- Stopniowe zanikanie słuchu – nie tylko pełny regulator może uszkodzić Twój słuch. Słuchanie dźwięków przez długi czas może stopniowo uszkadzać słuch, nawet jeśli nie są one nadmiernie głośne (więcej szczegółów w akapicie dotyczącym sposobów zabezpieczania się).
- Pojawienie się szumów usznych – jednym z pierwszych i najczęstszych objawów złego korzystania, jest nagłe pojawienie się szumów usznych. Jeśli zauważyłeś je u siebie, najlepiej skontaktuj się ze specjalistą.
Dolegliwości związane ze zdrowiem uszu
Słuchawki mogą narazić na niebezpieczeństwo również sam narząd słuchu, szczególnie jeśli mowa o słuchawkach dousznych. Najczęstsze przypadłości wywołane niewłaściwym ich stosowaniem to:
- Korek uszny – wydzielina w uchu to coś zupełnie normalnego i niezbędnego dla naszego ciała. Niestety słuchawki – przede wszystkim te douszne i dokanałowe – mogą uniemożliwiać jej usuwanie i prowadzić do jej nadmiernego nagromadzenia.
- Ucho pływaka – słuchawki skutecznie ograniczają swobodny przepływ powietrza wokół uszu. Jeśli zalega w nich wilgoć, tworzy się idealne środowisko do rozwoju bakterii i grzybów. W ten sposób dochodzi do zapalenia ucha, które może przybrać nawracający charakter.


Jak zabezpieczyć się przed negatywnymi skutkami stosowania słuchawek
Jak już wcześniej podkreślono, ten artykuł nie jest powodem do pożegnania się ze słuchawkami. Aby korzystać z nich bez ryzyka dla zdrowia, wystarczy przestrzegać kilku naprawdę nieskomplikowanych zasad.

Zadbaj o odpowiedni poziom dźwięku
Zwykła rozmowa oscyluje w granicach 60–70 dB i taki poziom głośności uznaje się za bezpieczny nawet przy długotrwałej ekspozycji.
Wystarczy jednak skok do 100 dB – odpowiadających hałasowi na peronie kolejowym lub w metrze – by ryzyko uszkodzenia słuchu pojawiło się już po kwadransie.
Najnowsze rekomendacje WHO stanowią próbę ustanowienia globalnego standardu ochrony słuchu. Wprowadzono w nich pojęcie dopuszczalnej tygodniowej ekspozycji na dźwięk, przyjmując za punkt odniesienia poziom 80 dB, czyli nieco powyżej natężenia ludzkiej mowy.
Wybór tej wartości nie jest przypadkowy – większość słuchawek osiąga ją przy około 60% maksymalnej głośności. Przy takim ustawieniu można bezpiecznie słuchać przez 40 godzin tygodniowo, a w przypadku dzieci – przez 12,5 godziny.
Rób przerwy w słuchaniu
Jak wszystko w naszym organizmie, narząd słuchu także potrzebuje odrobiny spokoju.
Kiedy znajdujesz się w ciszy Twoje ucho zyskuje czas, aby się zwyczajnie zregenerować, co jest szczególnie istotne w długofalowej perspektywie zachowania słuchu.
Trzeba pamiętać o tym nie tylko podczas korzystania słuchawek, ale również podczas codziennego funkcjonowania.
Jeśli cały dzień spędzasz na hałaśliwej ulicy, zadbaj o wieczór w spokoju i ciszy.


Unikaj korzystania z cudzych słuchawek
O ile współdzielenie słuchawek nausznych i wokółusznych nie jest niczym niepokojącym, o tyle w przypadku słuchawek wkładanych do ucha, powinno być to po prostu niedopuszczalne.
Szczególnie słuchawki dokanałowe po prostu wpychamy do jednego z otworów w naszym ciele, a to oznacza ich bezpośredni kontakt z naszą wydzieliną, a także mikroflorą bakteryjnę, która jest unikalna dla każdego człowieka.
Z tego właśnie powodu, słuchawki douszne uznawane są prawnie za produkt higieniczny, o czym więcej przeczytasz w tym artykule.
Nie używaj słuchawek zaraz po wyjściu z wody
Dobrym nawykiem jest unikanie słuchawek bezpośrednio po wyjściu z wody. Nawet zwykła kąpiel sprawia, że w kanale słuchowym zostaje nieco wilgoci, której nie da się usunąć z zewnątrz.
Wystarczy odczekać od kilkunastu do kilkudziesięciu minut – w zależności od warunków – by naturalna wentylacja ucha wykonała swoją robotę i uchroniła nas przed schorzeniami takimi jak ucho pływaka.


Czyść swoje słuchawki
Bardzo często zapominamy o czyszczeniu swoich słuchawek pomimo tego, że nakładamy je (lub nawet wkładamy) na delikatny narząd.
Problem ten po raz kolejny dotyczy głównie słuchawek dousznych, które nieczyszczone wprowadzają jeszcze więcej zanieczyszczeń z zewnątrz.
Oczywiście jako urządzeń elektronicznych, nie możemy ich wkładać do zmywarek, ale aż taka przesada nie jest wymagana.
Wystarczy, że regularnie przetrzesz gumki lub nauszniki wilgotnym i czystym materiałem, aby zapobiec gromadzeniu się brudu.
Źródła pomocne przy tworzeniu artykułu:
- Change in Prevalence of Hearing Loss in US Adolescents, https://jamanetwork.com/journals/jama/fullarticle/186427, 24.02.2023 (ostatni dostęp)
- Safe listening devices and systems: a WHO-ITU standard, https://www.who.int/publications/i/item/9789241515276, 24.02.2023 (ostatni dostęp)
- Co warto wiedzieć o dźwiękach i hałasie?, https://zdrowie.pap.pl/srodowisko/co-warto-wiedziec-o-dzwiekach-i-halasie, 24.02.2023 (ostatni dostęp)
