Moc RMS – co to oznacza?

Moc RMS (z angielskiego Root Mean Square), określana również jako moc znamionowa, nominalna, ciągła lub rzeczywista, oznacza wyrażoną w watach (W) moc elektryczną, którą głośnik jest w stanie bezpiecznie przyjmować w trybie ciągłym. Parametr ten ma kluczowe znaczenie przy doborze wzmacniacza do głośnika, choć bywa błędnie utożsamiany z maksymalną głośnością, jaką głośnik może osiągnąć. Ujmując to najprościej, moc RMS to wartość mocy, do pracy z którą dany głośnik został zaprojektowany.

Dlaczego moc nominalna ma niewiele wspólnego z głośnością?

W powszechnym mniemaniu głośniejszy głośnik to taki, który ma więcej mocy. Problem jednak w tym, że o ile moc RMS jest faktycznie bardzo ważna to niewiele ma wspólnego z samą głośnością.

Dużo ważniejszym czynnikiem w przypadku głośności jest tzw. efektywność, którą podaje się w decybelach (dB). Oznacza ona ile decybeli wytworzy dany głośnik w odległości 1 m po podaniu mu 1 W mocy.

Dopiero w połączeniu z tymi dwoma parametrami (moc+efektywność)  możemy dowiedzieć się czegoś o rzeczywistej głośności sprzętu audio, gdzie każde podwojenie mocy zwiększy głośność o 3dB.

Oznacza to, że kiedy podłączymy do np. 15 W wzmacniacza dwa głośniki: pierwszy o efektywności 93dB i mocy 20 W oraz drugi o skuteczność 87dB i mocy 100 W (5x wyższej!) to przy jego maksymalnej mocy zdecydowanie głośniej zagrają głośniki 20 W, które sądząc po mocy wydają się przecież 5 krotnie słabsze.

Czym tak naprawdę jest moc nominalna głośnika i kiedy jest istotna?

Świadomi tego, że konsumenci utożsamiają moc z głośnością, producenci od lat stosują różne chwyty marketingowe. Podają rozmaite moce szczytowe, muzyczne i inne, które nie mają żadnego przełożenia na rzeczywistość, a do tego nikt właściwie nie wie, w jaki sposób zostały zmierzone.

Na tym tle moc RMS pozostaje jedynym miarodajnym parametrem, niosącym realną informację o głośniku. Na jej podstawie możemy określić pobór mocy, dobrać odpowiedni wzmacniacz, ustalić dopuszczalny poziom ciągłego obciążenia, a w zestawieniu ze sprawnością – obliczyć faktyczną głośność.

Jeśli chodzi o kwestię dopasowania wzmacniacza to trzeba również pamiętać, że ma to znaczenie tylko jeśli wybierasz głośniki pasywne, o których możesz dowiedzieć się więcej z naszego artykułu. 

Jeśli dokonujesz jednak zakupu głośników aktywnych (dowiedz się więcej o głośnikach aktywnych), pamiętaj że posiadają one już wbudowany wzmacniacz, który został dopasowany przez producenta.

Bardzo często zdarza się wręcz, że w przypadku aktywnych zestawów głośnikowych, nie podaje się informacji o rodzaju mocy, po prostu wpisując jej wartość. Dobrym przykładem są np. głośniki Bluetooth, w których podawana moc jest wartością RMS, chyba że producent zaznaczył, że podał jej inną odmianę.

W jaki sposób oblicza się moc RMS?

W odróżnieniu od większości wartości mocy podawanych przez producentów, moc RMS jest parametrem zestandaryzowanym. Dla użytkownika oznacza to, że pomiar odbywa się w identyczny sposób dla każdego głośnika, co zapewnia względną obiektywność porównań.

Wyznacza się ją, podając na głośnik sygnał elektryczny w formie szumu o wzmocnionych częstotliwościach z zakresu 20 Hz – 20 000 Hz, czyli pasma słyszalnego dla ludzkiego ucha. Testowany głośnik pracuje przy pełnym obciążeniu mocowym – które docelowo staje się właśnie wartością RMS – nieprzerwanie przez 100 godzin.

Właśnie z tego powodu moc znamionową często określa się jako maksymalną bezpieczną moc, jakiej głośnik może być poddawany przez dłuższy czas bez ryzyka uszkodzenia.